مسيح ذبيحى

185

استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )

متدرّجا پست مىگردد و در سمت جنوب مساوى مىشود به درّه‌اى كه به چشمه على مىرود . در دو فرسنگى رودخانه‌اى كه از اين درّه مىرود در جايى كه اراضى سه هزار ذرع ارتفاع پيدا مىكند صدف و اشياء دريايى در زمين بسيار يافت مىشود . در منقا يك چشمه آب متغير و چمن وسيع دارد . در كنار چشمه چادر زديم و شب را در آنجا توقّف نموديم . هوا سرد بود و از سمت تنگه سيرى / 244 / باد شديد مىآمد به قسمى كه به چادرها اذيت مىرساند . در منقا بجز شير كه از شبانها گرفتم چيزى ممكن نبود . منزل بيست و چهارم از منقا به چهارده در اين روز ما دير ملتفت شديم كه اگر از درهء سمت شمال از راه توده « 1 » و نمكه روانه شده بوديم زودتر به منزل مىرسيديم و لكن ما راه مستقيم را پيش گرفته از كنار رودخانه كه به درّهء چهارده مىرود رفتيم و بعد از آنكه از چند كوه گذشتيم آخر الامر به درهء چهارده رسيديم يعنى به قريهء كلاته كه در دو فرسنگ و نيمى چهارده واقع است . اين ده چهل پنجاه خانوار جمعيت دارد و باغات توت و گردو زياد دارد و در سمت غربى ده چند چشمه آب دارد كه به ده مىرود . ما از قريهء كلاته از راه چشمه على به چهارده رفتم . در عرض راه از اراضى مزروع و خرابه‌هاى چند ده عبور نموديم . از چمن منقا شش ساعت و ربع به ظهر مانده حركت كرديم و چهار ساعت در راه بوديم . در چهارده شب را در باغ شاه منزل كرديم . اين باغ از باغات دولتى ايران است . مىگويند اين باغ را فتحعلى شاه بنا نموده است و احتمال كلى مىرود زيرا كه درختهاى چنار كهن هفتاد ساله زياد دارد و لكن مثل ساير باغات دولتى ايران مخروبه است . مواجب ديوانى كفاف باغبانها را نمىدهد و ايشان براى جلب منفعت خود هر كس را در اين باغات راه مىدهند . قريهء چهارده ملكى ميرزا يوسف مستوفى الممالك است و مركز مكارى خراسان مىباشد . خانه‌ها و ملبوس اهل اين ده به طرز اهل عراق است . از كوه شاه كوه برف آب مىشود و رودخانهء عظيمى جارى است كه از وسط اين قريه مىگذرد . / 245 /

--> ( 1 ) . ظاهرا : توئه .